تاثیر گرانی بر مصرف اینترنت



پژوهش‌های صورت گرفته گویای آن است که هرچه از دهک­‌های پایین درآمدی به سمت دهک­‌های بالای درآمدی حرکت می­‌کنیم از سهم کالاهای ضروری مثل خوراکی، پوشاک و مسکن در سبد خانواده کاسته می­‌شود و برعکس بر سهم کالاهای لوکس ازجمله مبلمان و اثاثیه منزل، هتل و رستوران و تفریح و همچنین ICT افزوده می­‌شود.

به ‌گزارش ‌ایسنا، امروزه، کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در کلیه شئون و جنبه‌های زندگی از اهمیت بسیاری برخوردار شده است. اما تخصیص هزینه­‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات در بودجه خانوارهای شهری و روستایی چگونه است؟

با در نظر گرفتن اهمیت فناوری­های اطلاعات و ارتباطات و ورود آن‌ به عرصه کاربرد همگانی و زندگی اجتماعی، میزان مصرف و تقاضای فناوری­های اطلاعات و ارتباطات از سوی بخش­های مختلف اقتصادی به‌ویژه خانوارها به‌عنوان یکی از مسائل پراهمیت در جامعه به شمار رفته و کشورهای مختلف، استراتژی­‌های خاصی را به‌منظور توسعه فن­آوری اطلاعات و ارتباطات تدوین کرده‌­اند.

به همین دلیل، بنا به گفته متخصصین، دستیابی به آمارهای فن­آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) به سیاست­گذاران و کسب‌وکارها کمک می­‌کند تا تصمیمات آگاهانه­تری در مورد مقیاس­های سیاست عمومی و سرمایه­گذاری شخصی در فن­آوری اطلاعات و ارتباطات اتخاذ کنند. اما باوجود اهمیت این موضوع، متأسفانه آمار جامع و مشخصی در این خصوص در حساب­های ملی کشور موجود نیست.

با توجه به این موضوع، گروهی از محققین در مطالعه‌ای پژوهشی، تلاش کرده‌اند تا به محاسبه و ارزیابی هزینه­‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات در بودجه خانوارهای شهری و روستایی به تفکیک گروه­‌های درآمدی بپردازند.

تفاوت قابل توجه در هزینه‌های ICT در شهر و روستا

برای انجام این پژوهش، محققین دانشگاه علامه طباطبائی ابتدا با تطبیق طبقه­بندی­های مختلف کالایی و طبقه‌بندی بودجه خانوار، کدهای مربوط به ICT را در بودجه خانوار استخراج کرده و سپس با استناد به این کدها، مخارج خانوارها روی ICT را به تفکیک دهک­ های مختلف درآمدی محاسبه کردند.

نتایج تحلیل­‌های پژوهشگران فوق نشان می­ دهد که شکاف معناداری در هزینه­های ICT و سهم آن‌ها بین سبد هزینه­ای خانوارهای شهری و روستایی وجود دارد.

طبق نظر این محققان، علت شکاف مربوط به سطح هزینه­ها، تفاوت درآمدها و هزینه­های کل خانوارهای شهری در مقابل خانوارهای روستایی است که موجب می­شود خانوارهای روستایی مبلغ کم­تری را به کالاهای ICT  اختصاص دهند. اما در خصوص شکاف موجود در سهم­ها باید روی ماهیت محصولات ICT و لوکس بودن آن‌ها تمرکز کرد که باعث می­شود این محصولات در مقابل تغییر درآمد در قیاس با کالاهای ضروری عکس­العمل بیشتری از خود نشان دهند.

بر این اساس، هرچه از دهک­های پایین درآمدی به سمت دهک­های بالای درآمدی حرکت می­‌کنیم از سهم کالاهای ضروری مثل خوراکی، پوشاک و مسکن کاسته می­شود و برعکس بر سهم کالاهای لوکس ازجمله مبلمان و اثاثیه منزل، هتل و رستوران و تفریح و همچنین ICT افزوده می­شود که تأییدکننده لوکس بودن محصولات ICT است.

جواد طاهرپور، استادیار اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی و همکارانش به‌عنوان مجریان این پژوهش می‌گویند: «برای خانوارهای شهری و روستایی، بعد از سال ۱۳۸۶ یا ۱۳۸۷ سهم هزینه­‌های ICT برای تمامی دهک‌­های روستایی و شهری کاهش یافته است. علت این موضوع به شروع دوره تورمی از سال ۱۳۸۶ و پس‌ازآن شروع و تداوم دوره رکود تورمی و کاهش درآمدهای خانوارها برمی‌گردد. درواقع با کاهش درآمد خانوارها هزینه­هایی سریعاً عکس­العمل نشان می­دهند که ماهیت لوکس دارند. به‌بیان‌دیگر در مواجهه با کاهش درآمدهای حقیقی سال­های اخیر و کاهش قدرت خرید، خانوارها برای حفظ هزینه­های ضروری خود به‌ناچار از سایر هزینه­ های غیرضروری خود ازجمله ICT  کاسته­اند».

پژوهشگران فوق ادامه می‌دهند: «اگرچه می­توان برای وجود شکاف­ها در سطح­ها و سهم­ها توجیهات علمی ذکر کرد، اما مسئله، تبعات این شکاف است. وجود این شکاف­ها از آن بعد اهمیت مییابد که در دنیای امروز، دسترسی به محصولات و خدمات ICT نقش مهمی در رشد و شکوفایی افراد و ارتقای سرمایه انسانی ایشان دارد. در دنیای امروز همان­طور که تحصیلات، فرصت‌هایی جهت ارتقای توانایی­ها و مهارت­های فرد ایجاد می­کند، دسترسی به محصولات ICT نیز نقش پررنگی در این مهم دارد».

این محققان اعتقاد دارند: «اهمیت مسئله آموزش در توانمندسازی خانوارها به حدی بوده که در شاخص توسعه انسانی، HDI، به‌عنوان یکی از اجزای مهم قرار گرفته است. در شاخص­های چندبعدی فقر نیز، آموزش یکی از ابعادی است که موردتوجه واقع شده است. نقش محصولات ICT در دسترسی افراد به آمار و اطلاعات و توانمندسازی ایشان به‌خصوص در حوزه دانش و تخصص نیز باعث می­شود تا این محصولات در کنار آموزش قرار گیرند و توجه ویژه­ای به آن‌ها شود. بنابراین وجود شکاف بین دهک­ها یا بین خانوارهای روستایی و شهری باعث تضعیف توانمندی برخی خانوارها در قیاس با سایر خانوارها می­شود که به‌طورقطع اثر منفی بر رفاه اقتصادی و اجتماعی خانوارها خواهد داشت».

یافته‌های این پژوهش که در نشریه «اقتصاد و تجارت نوین» وابسته به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده‌اند، دارای اهمیت زیادی در برنامه‌ریزی‌های مربوطه هستند. چراکه تجارب تحقیقاتی نشان داده کشورهایی که تلاش کرده­‌اند درباره فناوری اطلاعات و ارتباطات در جامعه خود اطلاعاتی جمع­‌آوری کنند، از منظر ذیل در موقعیت بهتری نسبت به سایر کشورها قرار می‌گیرند:

ارزیابی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اقتصاد خود

ترسیم وضعیت اقتصادی و موقعیت اجتماعی خود در مقایسه با سایر کشورها

شناسایی افراد توانمندی که برای پیشرفت اقتصاد اطلاعاتی در کشور بدان­ها نیاز است

محاسبه­ میزان سرمایه­‌گذاری موردنیاز برای فراهم کردن فناوری­‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی گوناگون برای کسب‌وکارها.

انتهای پیام

منبع: خبرگزاری ایسنا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *