چگونه آموزش پزشکی را بین‌المللی کنیم؟


بین‌المللی سازی، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های ارتقای پدیده آموزش عالی در کشورهای مختلف به‌حساب می‌آید. محققین کشورمان در این خصوص، به انجام پژوهشی پرداخته‌اند که در آن، عوامل مؤثر بر این فرایند با تأکید بر آموزش علوم پزشکی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

به گزارش ایسنا، در گذشته، مفهوم بین‌المللی‌سازی، پدیده‌ای حاشیه‌ای به‌حساب می‌آمد و بیشتر با جذب دانشجویان بین‌المللی شناخته می‌شد. اما در نیم‌قرن گذشته با گسترش عواملی همچون جهانی‌شدن، فناوری‌های نوین، بازاریابی بین‌المللی و رقابت‌پذیری بین‌المللی، این پدیده بیشتر مورد توجه نظام‌های آموزشی کشورهای مختلف قرار گرفته است و تقریباً در تمامی مؤسسات آموزش عالی معتبر، بین‌المللی‌سازی از نقش کلیدی برخوردار بوده و فرآیندهای مربوط به اعتباربخشی، ارزیابی درون‌سازمانی، موافقت‌نامه‌های هدفمند و مشارکت در پژوهش‌های بین‌المللی موردتوجه قرار گرفته‌اند.

در مورد آموزش عالی، مهم‌ترین اشکال بین‌المللی‌سازی شامل جابجایی دانشجویان، جابجایی کادر آموزشی، بین‌المللی‌سازی برنامه درسی، گسترش واحدهای دانشگاهی فرامرزی، موافقت‌نامه‌های همکاری بین‌المللی، شبکه‌های دانشگاهی فراملیتی و انتقال مجازی فرامرزی هستند. در چند دهه اخیر راهبرد بین‌المللی‌سازی در سطح جهانی گسترش یافته و در کشور ما نیز، بسته تحول و نوآوری در آموزش پزشکی ایران مصوب 1394، یکی از راهبردهای مهم درزمینه تحول آموزش علوم پزشکی را بین‌المللی‌سازی ذکر کرده است.

در همین خصوص، محققین کشور دست به انجام پژوهشی زده‌اند که در آن عوامل مؤثر بر بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی از دیدگاه اعضای هیئت علمی مورد واکاوی واقع شده است.

در این پژوهش، محققین دانشگاه شهید رجایی و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تلاش نموده‌اند تا نظر اعضای هیئت علمی را در خصوص این دو سؤال جمع‌آوری نموده و تحلیل نمایند: 1) حیطه‌های سیاسی، مالی، مدیریتی، اطلاع‌رسانی، دانشگاهی و فرهنگی به چه میزان بر بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌های علوم پزشکی تأثیر دارد؟ و 2) اولویت‌بندی حیطه‌های تأثیرگذار بر بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی به چه صورتی است؟

در این پژوهش توصیفی- مقطعی، 205 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال تحصیلی 96- 1395 مشارکت نموده و به سؤالات پاسخ داده‌اند.

یافته‌های این پژوهش نشان داد که تمامی عوامل شناسایی شده بر بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی تأثیر گذارند. از دیدگاه مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، در حیطه اقتصادی، عامل افزایش اعتبارات مالی دانشگاه درزمینه بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی، بیشترین تأثیرگذاری را داشته و در تبیین آن می‌توان بیان کرد که دانشگاه‌ها برای این‌که بتوانند رقابت‌پذیری بین‌المللی داشته باشند لازم است مورد حمایت‌های مالی دولت‌ها قرار گیرند.

به گفته حامد زمانی‌منش، پژوهشگر گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید رجایی و همکارانش: «در حیطه فرهنگی نتایج نشان داد که برای بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی باید به مسائل فرهنگی و اجتماعی توجه داشت و از نظر مشارکت‌کنندگان، افزایش دیدگاه‌های خوش‌بینانه در دانشگاه نسبت به حضور دانشجویان بین‌المللی حائز اهمیت بیشتری است. درواقع برای بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی لازم است در سطح دانشگاه فضای فرهنگی جذاب و برانگیزنده ایجاد شود و نسبت به فرهنگ‌های دیگر انعطاف‌پذیری داشت تا امکان جذب دانشجویان و اساتیدی بین‌المللی بیشتری فراهم شود».

به اعتقاد این محققان دانشگاهی: «در حیطه سیاسی، تمامی عوامل شناسایی‌شده، بر بین‌المللی‌سازی آموزش علوم پزشکی تأثیرگذار بودند و در این میان تسهیل صدور ویزا و روادید برای ورود دانشمندان و اساتید برجسته آموزش علوم پزشکی بیشتر مورد توجه بود. همچنین از دیدگاه اعضای هیئت علمی، این حیطه از بیشترین اولویت برای بین‌المللی‌سازی برخوردار بود، چراکه این پدیده تا حدود زیادی متأثر از شرایط سیاسی و دیپلماتیک کشورها است، به‌طوری‌که پژوهشگران علم سیاست، بین‌المللی‌سازی را به عنوان ابزار نرم سیاست خارجی بیان کرده‌اند که دولت‌ها از آن در جهت توسعه نفوذ سیاسی استفاده می‌کنند. درواقع می‌توان بیان داشت که گسترش تعاملات علمی بین‌المللی با کشورهای پیشرفته و احساس نیاز به بین‌المللی‌سازی از طرف دولت‌مردان می‌تواند چشم‌انداز روشن‌تری از بین‌المللی‌سازی آموزش برای دانشگاه‌های علوم پزشکی مهیا نماید».

زمانی‌منش و همکارانش می‌افزایند: «در حیطه دانشگاهی، توجه به سیاست بین‌المللی‌سازی در چشم‌اندازهای بین‌المللی دانشگاه‌های علوم پزشکی حائز اهمیت بیشتری بود. همچنین ارائه بخشی از برنامه‌های درسی به زبان انگلیسی، عضویت اساتید در مجامع و انجمن‌های بین‌المللی، مشارکت در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی و ارتباط با دانشگاه‌های برتر جهان از عوامل مهم در حیطه دانشگاهی بوده که با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد».

در این پژوهش همچنین مشخص شد که اعطای استقلال به دانشگاه‌های علوم پزشکی برای جذب دانشجویان بین‌المللی و بهسازی ساختار نظام برنامه‌ریزی آموزش علوم پزشکی از دیدگاه مشارکت‌کنندگان مهم تلقی می‌شوند و در تحقیقات گذشته نیز مورد تائید قرار گرفته‌اند.

مجریان این پژوهش می‌گویند: «علاوه بر این‌ها، برای بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌های علوم پزشکی لازم است کانال ارتباطی با دانشگاه‌های معتبر جهانی برقرار شود، تبادلات علمی و اطلاعاتی با انجمن‌های بین‌المللی به‌صورت مستمر فراهم شود و از ایده‌های جدید درزمینه بین‌المللی‌سازی استقبال شود».

گفتنی است این یافته‌ها که می‌توانند در انجام اقدامات منسجم برای بین‌المللی سازی آموزش علوم پزشکی مؤثر واقع شوند، در نشریه «پژوهش در آموزش علوم پزشکی» منتشر شده‌اند.

نشریه فوق دارای رتبه علمی پژوهشی بوده و توسط مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گیلان و در قالب فصل‌نامه منتشر می‌شود.

انتهای پیام

منبع: خبرگزاری ایسنا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *